Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt mục tiêu đạt 40% học sinh tốt nghiệp THCS sẽ đi học nghề. Lý do là không đủ trường lớp cho học sinh trung học phổ thông công lập.
Trường lớp không đủ nên kỳ thi vào lớp 10 là một cuộc cạnh tranh khốc liệt. Mỗi năm vào kỳ thi vào lớp 10, phụ huynh lo lắng, học sinh bất an.
Đánh giá về cuộc thi căng thẳng này, đại biểu Quốc hội Nguyễn Công Long cho rằng: “Ai cũng mong muốn làm sao chấm dứt sự kinh hoàng của hàng triệu phụ huynh và học sinh. Cứ mỗi năm đến hè, kỳ thi vào THPT rất kinh hoàng với hàng triệu phụ huynh, học sinh”.
Để dẹp được “sự kinh hoàng” hằng năm này, cần phải nghiên cứu một cách nghiêm túc về phân luồng vào trường nghề.
Trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội về phân luồng học sinh, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn thừa nhận, việc phân luồng theo tỷ lệ 40-60%, tức 40% sau THCS sẽ vào trường nghề là một cách phân chia “rất cứng nhắc, thiếu căn cứ khoa học và thực tiễn”.
Đúng là không có cơ sở khoa học nào cho tỉ lệ phân luồng này xét về khía cạnh nguồn nhân lực. Do đó, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, Bộ đang biên soạn đề xuất một nghị định khác thay thế.
Phụ huynh, học sinh rất mong có sự thay đổi trong phân luồng sau bậc THCS, để bất cứ học sinh nào muốn học hết bậc THPT đều có thể đạt được nguyện vọng.
Quy định tỉ lệ phân luồng vào trường nghề không chỉ tạo ra áp lực cho học sinh, phụ huynh, mà cho nhà trường. Dư luận từng lên tiếng về việc nhà trường tư vấn, định hướng nhưng có dấu hiệu ép buộc học sinh không tham gia kỳ thi vào lớp 10 công lập.
Một thực tế khác cần đối diện, đó là chất lượng đào tạo của các trường nghề đa số còn rất thấp. Học sinh tốt nghiệp THCS phân luồng vào trường nghề, nhưng học xong không đáp ứng được nhu cầu của thị trường, trở thành thất nghiệp hoặc không có việc làm ổn định.
Như vậy, mục tiêu đạt 40% học sinh tốt nghiệp THCS đi học nghề là máy móc, cái đạt được là “con số”, là ý chí áp đặt.
Cần có đánh giá khách quan, để có câu trả lời về chất lượng của việc học nghề, các trường nghề có đào tạo được nguồn nhân lực có tay nghề cao cho xã hội hay không. Cụ thể, mỗi năm có bao nhiêu học sinh THCS vào trường nghề, tỉ lệ có việc làm sau học nghề là bao nhiêu?
Khi có khảo sát và đánh giá đúng thực trạng, có căn cứ để đưa ra tỉ lệ phân luồng học nghề sau THCS phù hợp, trên cơ sở tự nguyện, không phải ép buộc.
Để phụ huynh yên tâm, học sinh tự tin lựa chọn trường nghề, thì phải nâng cao chất lượng đào tạo nghề.
Trường nghề nhiều, nhưng người học ra trường không giỏi nghề là một sự lãng phí.
Báo Lao động
